جراحی تعویض مفصل زانو یا آرتروپلاستی زانو یکی از روش‌های رایج برای درمان آسیب شدید مفصل زانو است که طی آن قسمت‌های آسیب‌دیده مفصل با اجزای مصنوعی جایگزین می‌شوند. مدت زمان عمل به نوع جراحی، شرایط زانو و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد، اما جراحی تعویض کامل مفصل زانو حدود ۱ تا ۳ ساعت زمان می‌برد. مدت زمان حضور در بیمارستان و دوره بهبودی نیز جدا از زمان خود جراحی است و در افراد مختلف متفاوت خواهد بود.
جراحی تعویض مفصل زانو چند ساعت طول می‌کشد؟
مدت زمان جراحی تعویض مفصل زانو به نوع عمل و شرایط بیمار بستگی دارد. در بیشتر موارد، تعویض کامل مفصل زانو حدود ۱ تا ۳ ساعت طول می‌کشد. تعویض جزئی مفصل زانو معمولاً زمان کوتاه‌تری نسبت به جراحی کامل دارد.
البته زمانی که بیمار در بیمارستان حضور دارد فقط به زمان جراحی محدود نمی‌شود. آماده‌سازی قبل از عمل، بیهوشی یا بی‌حسی، انتقال به اتاق ریکاوری و مراقبت های بعد از تعویض مفصل زانو نیز زمان می‌برند. بنابراین ممکن است مدت حضور بیمار در مرکز درمانی بیشتر از زمان خود عمل باشد.
مدت زمان بستری بعد از عمل تعویض مفصل زانو
مدت زمان بستری بعد از تعویض مفصل زانو به وضعیت عمومی بیمار، نوع جراحی و سرعت بهبودی او بستگی دارد. امروزه بسیاری از بیماران در صورت نداشتن عارضه و داشتن شرایط مناسب، مدت کوتاهی پس از جراحی ترخیص می‌شوند؛ در حالی که برخی بیماران ممکن است به بستری طولانی‌تری نیاز داشته باشند.
پس از عمل، تیم درمانی وضعیت علائم حیاتی، میزان درد، وضعیت زخم و توانایی بیمار برای حرکت و راه رفتن را بررسی می‌کند. راه رفتن معمولاً در همان روز یا روز بعد از جراحی با کمک تیم درمانی آغاز میشود. زمانی که درد قابل کنترل باشد، بیمار بتواند با کمک وسیله مناسب حرکت کند و شرایط پزشکی او پایدار باشد، امکان ترخیص فراهم میشود.
در برخی مراکز، تعویض مفصل زانو با روش‌های مدرن و برنامه‌های توانبخشی سریع حتی می‌تواند به‌صورت جراحی با بستری کوتاه‌مدت یا ترخیص در همان روز انجام شود؛ البته این موضوع برای همه بیماران مناسب نیست و تصمیم نهایی با جراح است.
مدت زمان جراحی تعویض مفصل زانو کامل
در جراحی تعویض مفصل زانو کامل، هر دو طرف زانو با پروتز جایگزین می‌شوند و این عمل حدود یک تا سه ساعت زمان می‌برد. در این نوع عمل تعویض مفصل زانو، جراح برشی از جلوی زانو ایجاد می‌کند تا به کشکک زانو دسترسی داشته باشد و انتهای آسیب‌دیده استخوان‌های ران و ساق پا را برش خواهد داد. سپس انتهای زانو با دقت اندازه‌گیری شده و پروتزهای جایگزین به شکل مناسب و دقیقی قرار داده می‌شوند تا مفصل به راحتی حرکت کند.
پس از این مرحله و انجام تنظیمات و اقدامات لازم، انتهای استخوان‌ها تمیز شده و پروتز زانو در سر جای خود قرار خواهد گرفت. انتهای استخوان‌ها با قطعه‌‌ای فلزی و گرد جایگزین می‌شوند و انتهای استخوان‌های ساق پا با صفحات و قطعات مناسبی جایگزین می‌شوند. یک قطعه پلاستیکی بین پروتزها قرار داده شده تا جایگزینی برای غضروف بوده و اصطکاک را کاهش دهد. در انتهای عمل جراحی نیز، زخم‌ها و برش‌های ایجاد شده، بسته و پانسمان زده خواهد شد. انجام این اقدامات در جراحی تعویض مفصل زانو به صورت کامل در حالت کلی حدود دو تا سه ساعت زمان برده و طول خواهد کشید.
بیشتر بخوانید: بازسازی رباط های صلیبی زانو
تعویض جزئی مفصل زانو چقدر طول می‌کشد؟
در صورتی که آسیب و آرتروز فقط به یک بخش از مفصل زانو محدود باشد، ممکن است جراح تعویض جزئی یا یک‌کمپارتمانی مفصل زانو را پیشنهاد دهد. در این روش برخلاف تعویض کامل، تنها قسمت آسیب‌دیده مفصل با پروتز جایگزین میشود و بخش‌های سالم تا حد امکان حفظ می‌شوند.
تعویض جزئی مفصل زانو نسبت به تعویض کامل، جراحی محدودتری محسوب میشود و زمان عمل نیز اغلب کوتاه‌تر است. با این حال، مدت دقیق جراحی برای هر بیمار متفاوت است و به میزان آسیب، وضعیت استخوان و مفصل و تکنیک مورد استفاده جراح بستگی دارد.
یکی از مزایای احتمالی این روش، حفظ بخش بیشتری از ساختار طبیعی زانو و امکان بهبودی سریع‌تر در برخی بیماران است؛ البته مناسب بودن تعویض جزئی به شرایط بیمار بستگی دارد و همه افراد مبتلا به آرتروز کاندید این جراحی نیستند.
چه عواملی روی مدت زمان جراحی تعویض مفصل زانو تأثیر می‌گذارند؟
مدت زمان جراحی تعویض مفصل زانو برای همه بیماران یکسان نیست و به شرایط مفصل، نوع جراحی و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. همچنین پیچیدگی عمل و میزان آسیب‌دیدگی زانو می‌تواند باعث کوتاه‌تر یا طولانی‌تر شدن زمان جراحی شود.
| عامل | تأثیر بر مدت زمان جراحی |
|---|---|
| نوع جراحی | تعویض کامل مفصل زانو معمولاً نسبت به تعویض جزئی، زمان بیشتری نیاز دارد. |
| شدت آسیب و آرتروز زانو | هرچه آسیب مفصل و تغییر شکل استخوان‌ها شدیدتر باشد، ممکن است جراحی پیچیده‌تر و طولانی‌تر شود. |
| وضعیت استخوان‌ها | پوکی استخوان، نقص استخوانی یا تغییر شکل شدید استخوان می‌تواند روند جراحی را پیچیده‌تر کند. |
| جراحی قبلی زانو | وجود سابقه جراحی یا پروتز قبلی می‌تواند انجام عمل را دشوارتر کند و زمان بیشتری نیاز داشته باشد. |
| وضعیت عمومی بیمار | برخی بیماری‌های زمینه‌ای و شرایط جسمی بیمار ممکن است نیاز به آماده‌سازی یا اقدامات بیشتری قبل و حین جراحی داشته باشد. |
| تجربه و تکنیک جراح | روش جراحی و تجربه جراح می‌تواند بر مدت زمان انجام عمل تأثیر داشته باشد. |
| نیاز به اقدامات اضافی حین عمل | اگر در حین جراحی نیاز به اصلاح مشکلات استخوانی یا اقدامات تکمیلی وجود داشته باشد، زمان عمل افزایش پیدا می‌کند. |
| شرایط خاص زانو | آسیب‌های پیچیده، تغییر شکل شدید یا مشکلات مربوط به رباط‌ها می‌توانند جراحی را طولانی‌تر کنند. |
بیشتر بخوانید: درمان آسیب های ورزشی زانو
مدت زمان بستری بعد از عمل تعویض مفصل زانو
مدت بستری بعد از تعویض مفصل زانو به شرایط جسمی بیمار، نوع جراحی، میزان درد، توانایی راه رفتن و نظر بهترین دکتر تعویض مفصل زانو بستگی دارد. برخی بیماران ممکن است پس از مدت کوتاهی ترخیص شوند، در حالی که برخی دیگر به یک یا چند روز مراقبت بیمارستانی نیاز دارند.
پس از جراحی، بیمار با کمک فیزیوتراپیست یا تیم درمانی حرکت دادن زانو و راه رفتن را آغاز می‌کند. توانایی راه رفتن ایمن، کنترل درد و وضعیت عمومی مناسب از عواملی هستند که می‌توانند در تصمیم‌گیری برای ترخیص نقش داشته باشند. طبق داده‌های ثبت‌شده توسط AAOS، میانگین مدت بستری پس از تعویض اولیه کامل زانو در سال ۲۰۱۸ حدود ۲ روز بوده است، اما امروزه مدت بستری می‌تواند بر اساس شرایط بیمار متفاوت باشد.
دوره نقاهت بعد از تعویض مفصل زانو چقدر است؟
دوره بهبودی بعد از تعویض مفصل زانو برای همه بیماران یکسان نیست و به سن، وضعیت جسمی، نوع جراحی و میزان پایبندی به برنامه توانبخشی بستگی دارد. بیمار در روزهای ابتدایی با کمک واکر یا وسایل کمکی راه می‌رود و تمرین‌های فیزیوتراپی برای افزایش دامنه حرکتی و تقویت عضلات آغاز میشود.
بسیاری از فعالیت‌های روزمره طی چند هفته به‌تدریج از سر گرفته می‌شوند، اما بهبود عملکرد زانو و بازگشت کامل‌تر به فعالیت‌های معمول ممکن است چند ماه زمان ببرد. انجام منظم تمرین‌های تجویزشده و رعایت توصیه‌های جراح و فیزیوتراپیست نقش مهمی در روند بهبودی دارد.
سوالات متداول درباره مدت زمان تعویض مفصل زانو
جراحی تعویض کامل مفصل زانو معمولاً حدود ۱ تا ۳ ساعت طول می‌کشد، اما زمان دقیق به شرایط بیمار و نوع جراحی بستگی دارد.
تعویض جزئی زانو جراحی محدودتری است و ممکن است زمان کوتاه‌تری نسبت به تعویض کامل داشته باشد، اما مدت دقیق عمل برای هر بیمار متفاوت است.
مدت بستری به وضعیت بیمار و روند بهبودی بستگی دارد و نمی‌توان برای همه افراد زمان ثابتی تعیین کرد.
نتیجه‌گیری
جراحی تعویض کامل مفصل زانو حدود ۱ تا ۳ ساعت طول می‌کشد و تعویض جزئی زانو نیز معمولاً زمان کوتاه‌تری دارد. با این حال، مدت دقیق جراحی، بستری و دوره نقاهت برای هر بیمار متفاوت است و به نوع عمل، شرایط مفصل، وضعیت عمومی بیمار و روند بهبودی بستگی دارد.
بنابراین اگر می‌خواهید بدانید جراحی تعویض مفصل زانوی شما دقیقاً چقدر طول می‌کشد، بهتر است در جلسه مشاوره درباره مدت تقریبی عمل، زمان بستری و دوره توانبخشی با جراح ارتوپد خود صحبت کنید.